In de VitalBlog geven wij regelmatig onze gedachten en observaties weer over de huidige ontwikkelingen in de zorgsector. U wordt uitgenodigd om deze blog te volgen en uw reacties te delen.

Betere zorg, powered by the patient

Mark van Meggelen schreef dit op donderdag 7 juni 2018

De gezondheidszorg is de laatste maanden niet meer weg te denken uit de Nederlandse media. Van het zorgmanifest van Hugo Borst en Carin Gaemers, tot het pleidooi van minister Bruins voor een persoonlijke gezondheidsomgeving en, meest recentelijk, het terugnemen van de regie over zorgkosten door het kabinet. Vaak wordt er gesproken over prijs en kwaliteit – maar hoe stellen we die kwaliteit vast? Wanneer mag je zorg goed noemen?

Afrekenen op volumes …

In ons huidige zorgstelsel rekenen we af op volume. Zwart-wit gesteld gaat het erom zoveel mogelijk mensen te behandelen binnen een gegeven periode. Goede zorg staat hierin gelijk aan efficiënte zorg. Maar dat is slechts een van de parameters waarop zorg beoordeeld kan worden. Op internationaal niveau zien we dan ook een groeiende beweging naar afrekenen op basis van uitkomsten in plaats van volumes, kortom naar het value based healthcare model. Dat werd onder meer zichtbaar tijdens HIMSS dat begin maart in Las Vegas werd gehouden en kwam ook aan bod tijdens het congres Zorg & ICT in april en de Europese HIMSS in Barcelona vorige week. Ook in Nederland begint dit model echt momentum te krijgen. Zo zetten Santeon en aangesloten ziekenhuizen onder meer in op het uitrollen van patiënten-uitkomst-metingen

… of afrekenen op waarde?

Binnen value based care wordt naar vier verschillende aspecten van de zorg gekeken:  de patiëntervaring, de klinische uitkomsten, betrokkenheid van de professional en de financiële prestaties. Ieder aspect kent zijn uitdagingen en kansen. Zo kan het interessant zijn om de kosten van een behandeling af te zetten tegen de investeringen in preventie waarmee het gezondheidsprobleem (mogelijk) voorkomen had kunnen worden. In het huidige model vallen de baten echter vaak op een andere plek in de zorgketen dan waar de investeringen worden gedaan. Wat de klinische uitkomsten betreft is het ook lastig om aan transparante cijfers te komen. Dan willen we bijvoorbeeld kijken naar hoe vaak direct - dan wel hoe snel - de juiste diagnose wordt gesteld, en of de juiste behandeling wordt geboden. Bij de patiëntervaring komen we op reeds begonnen gebied en de bekende vraag: hoe maak je de beleving van de patiënt meetbaar?

Meetbaar maken

In antwoord op de toenemende belangstelling voor value based healthcare, worden er gelukkig ook meer tools ontwikkeld om uitkomstmetingen gemakkelijk en betrouwbaar uit te voeren. Zo heeft VitalHealth, onderdeel van Philips, eHealth applicaties waarmee zorginstellingen deze aspecten inzichtelijk kunnen maken en de diverse patiënt doelgroepen hierover kunnen bevragen. Een aantal Nederlandse ziekenhuizen en zorggroep instellingen als ook de geestelijke gezondheidszorg maken al gebruik hiervan, bijvoorbeeld door terugkerende vragenlijsten voor “Patient Reported Outcome Measures” (PROMs) waarmee de patiëntervaring in beeld wordt gebracht.

Richting geven aan de koers – de patiëntervaring voorop

In de digitaliseringslag is weten hoe de patiënt de geboden zorg ervaart namelijk niet langer een ‘nice to have’ maar ‘need to know’ waarbij de patiëntervaring bepalend wordt. Kijk maar hoe online winkelen zich heeft ontwikkeld. Van nationale trots CoolBlue tot de Amerikaanse gigant Amazon of naar de reiswereld, met het succes van Booking.com en Airbnb: klantbeleving en klantgemak dreven de verandering. Nu we op het punt staan om de stap te zetten naar de volgende fase in digitale technologie in de zorg is het niet meer dan logisch om de kennis en ervaring van de klant van die zorg, de patiënt, te gebruiken om richting te geven aan de koers. Steven van Belleghem, expert op het gebied van klantrelaties, zei onlangs op zijn blog dat je niet moet kijken wat de klant vandaag wil, maar wat hij overmorgen wil. En wat wil de patiënt overmorgen? Dat moeten we meten. En daarop moeten we sturen. Hierbij zijn gemak en vertrouwen de nieuwe loyaliteit.

De rol van de patiënt verandert

Eén ding weten we nu al: de patiënt van overmorgen zal meer regie willen over de zorg. Het besef dat de patiënt centraal moet staan in de zorg van de toekomst is dan ook groeiend. Anne-Miek Vroom, directeur van Stichting IKONE, ziet het terug in haar werk dat draait om het verbeteren van de kwaliteit van de zorg in samenwerking tussen zorg en patiënt: “Organisaties zijn zich in toenemende mate bewust dat het belangrijk is om patiënten te betrekken bij ontwikkelingen. Dat merken wij ook in de toename van onze werkzaamheden, in allerlei vormen: co-creatie, validatie methodieken, actieonderzoek, en meer. Allemaal tekenen van een nieuwe fase in de digitalisering van de zorg.”

Alles wijst erop: we staan aan de vooravond van grote verandering. Concepten gestoeld op value based healthcare met de patiënt ervaring voorop beginnen nu ook echt navolging te krijgen in de zorg. De huidige tools maken het mogelijk om morgen al met deze metingen te starten, om zo op feiten gebaseerd de inzet van deze veranderingen uit te voeren. Als eerste stap kunnen we hiermee blijvend het patiëntgemak verbeteren. Een prima vertrekpunt in de reis naar betere zorg, powered by the patient.

Meer weten over onze oplossingen?

Direct demo aanvragen
Vitalhealth Software

Software for Collaborative Health Management