Blog

In dit blog geven wij regelmatig onze gedachten en observaties weer over de huidige ontwikkelingen in de zorgsector. U wordt uitgenodigd om deze blog te volgen en uw reacties te delen.

Tijdswinst en verminderde werkdruk door module Consultvoorbereiding

Arjan Karens schreef dit op woensdag 6 februari 2019

In gesprek met een Alphense huisarts en praktijkondersteuner

INTERVIEW - Gezondheidscentrum Dillenburg in Alphen aan den Rijn zette haar deuren open voor een gesprek met huisarts Hans van Selm en praktijkondersteuner/coördinator Anita Koole. Ze gaven letterlijk en figuurlijk een inkijkje in de praktijk. Hans is al jaren een vertrouwd gezicht binnen het Gezondheidscentrum. Sinds 2004 is hij een van de vier huisartsen die praktijk houden in het Alphense Dillenburg. Daarvoor was hij tien jaar zelfstandig. Anita Koole heeft ook al heel wat patiënten ontvangen. Zij is inmiddels vijftien jaar werkzaam bij de huisartsen die nu in Gezondheidscentrum Dillenburg praktiseren.  

Coordinate_VitaBreath_web_2000px-_DSC1187 (1)

Efficiënter consult  

Sinds april 2018 biedt Gezondheidscentrum Dillenburg patiënten de mogelijkheid om het consult thuis voor te bereiden. Een regulier consult duurt gemiddeld twintig minuten, dus de consulttijd is beperkt. Doordat patiënten nu voorafgaand aan het consult vragenlijsten invullen, kan de zorgverlener tijdens het consult gelijk ingaan op de persoonlijke situatie van de patiënt en hoeft hij niet eerst de algemene vragen langs te lopen. Hans: ‘’We hebben veel te maken met afvinklijstjes, waardoor we al tien minuten kwijt zijn aan inleidende zaken. Door het gebruik van de module Consultvoorbereiding besparen we die tijd en kunnen we die nu besteden aan andere revelante zaken, zoals het individueel zorgplan. Hierbij ga je doelgericht aan de slag met de betreffende patiënt’’.

Tijdswinst boeken

‘’Ons belangrijkste doel van de module is tijdswinst boeken’’, aldus Hans. ‘’Er wordt steeds meer gevraagd van de zorgprofessional, maar niemand vraag zich af wat er nu afgehaald kan worden. Wat mij betreft is dat onder andere delegeren aan de patiënt zelf.’’ Hans heeft zich verbaasd waarom de zorgwereld zo achterblijft in zelfmanagement. ‘’Kijk eens naar supermarkten: klanten gebruiken een zelfscanner en hoeven daardoor niet meer langs een kassière. In de zorg loopt deze ontwikkeling nog erg achter. De zorgprofessional krijgt er juist van alles bij. Wat kan er anders? Zo ben ik op het idee gekomen om de patiënt meer zelf te laten doen. Op die manier wordt de zorgverlener ontlast.’’

Werkdruk verminderen

De module Consultvoorbereiding in het KIS was de aanleiding voor dit praktijkbezoek. Hans is een van de bedenkers van deze module en het is interessant om te horen wat hem op dit idee heeft gebracht. ‘’We zijn ervan uitgegaan dat er in de toekomst meer chronische zorg nodig is. Er wordt steeds meer inzet gevraagd van de eerste lijn, terwijl we een tekort aan zorgpersoneel verwachten. We vermoeden dat dit geen houdbare situatie is in de toekomst’’, aldus Hans. Het verminderen van de toenemende werkdruk bij eerstelijnszorgverleners was dus een van de redenen voor het ontwikkelen van de module Consultvoorbereiding. Doordat patiënten thuis al vragenlijsten invullen, kan er tijdens het consult direct ingegaan worden op de persoonlijke situatie, met als gevolg een meer betrokken patiënt en een gerichtere zorgverlening. Patiënten met wie het goed gaat, hoeven dan wellicht minder vaak contact te hebben. Dit komt de werkdruk ten goede.  

Zelfregie voor betere zorg

Het delegeren van taken aan de patiënt sluit goed aan op de maatschappelijke ontwikkeling die gaande is: meer regie bij patiënten. De module Consultvoorbereiding geeft de patiënt de mogelijkheid om zijn inbreng te verdiepen. De POH zet vragenlijsten klaar die de patiënt thuis kan invullen. Zo kunnen patiënten meer kwijt over hun situatie, waardoor de zorgverlener een beter beeld krijgt. ‘’Patiënten willen steeds meer verantwoordelijkheid voor hun eigen gezondheid’’, aldus praktijkondersteuner Anita Koole. Met betrekking tot die verantwoordelijkheid biedt gezondheidscentrum Dillenburg verschillende cursussen aan. ‘’Op dit moment worden er bijvoorbeeld PRISMA-cursussen aangeboden aan diabetespatiënten, waarin alle ins en outs van hun ziektebeeld langskomen. De cursus heeft als doel de deelnemers experts te maken op het gebied van diabetes. Het programma bevat veel interactie, waardoor patiënten zelf aan het denken worden gezet. Het is belangrijk om patiënten geprikkeld te houden.’’ Volgens Anita is er een zichtbaar verschil bij patiënten die actief aan een cursus hebben deelgenomen: ‘’We merken dat de cursus echt effect heeft. Diabetespatiënten die de cursus hebben gevolgd, hebben nu een lager HbA1c-gemiddelde dan de diabetespatiënten die geen cursus hadden gevolgd.’’ De patiëntgerichte benadering, waarbij de verantwoordelijkheden worden verdeeld tussen zorgverlener en patiënt, heeft een gunstig effect op de kwaliteit van zorg. Uit onderzoek van NIVEL (2013) blijkt dat deze benadering leidt tot positievere patiëntervaringen, betere gezondheidsuitkomsten en minder zorggebruik.

Ouderen digitaal vaardig

Zowel Hans als Anita proberen patiënten zo goed mogelijk te betrekken bij hun eigen zorgproces. ‘’Patiënten vinden het soms wel raar dat de huisarts zegt ‘wat wilt u?’. Patiënten zeggen dan: ‘’Ik kom toch bij de dokter?’’ Andere patiënten vinden het weer heel fijn om mee te denken in hun behandeling’’, aldus Hans. ‘’Wel moeten we het altijd zelf initiëren. De patiënt komt er niet zelf mee.’’ Anita heeft hier haar twijfels bij: ‘’Ik vraag me af of twintigers ook echt getriggerd moeten worden. Veel van hen zijn bewust met gezondheid bezig. Ik verwacht wel dat zij uit zichzelf de regie nemen in hun zorgproces’’. Over leeftijden gesproken: ‘’Het grappige is dat wanneer we kijken naar het gebruik van ICT in de zorg, juist 70-plussers ICT (vaak) gebruiken. Zij kijken in hun dossier, bekijken de lab-uitslagen, et cetera. Als zorgverleners hebben we soms een blinde vlek. We gaan er op voorhand al vanuit dat de 70-jarige patiënt geen gebruik wil maken van eHealth, terwijl hij vervolgens juist aangeeft zelf ook alles in de gaten te houden.’’ Ouderen blijken wel degelijk digitaal vaardig. 87 procent van de 65-plussers geeft aan zichzelf niet te oud te vinden om nieuwe technologieën te leren (ZorgenZ, 2017). Het beeld dat alle ouderen niet digi-vaardig zijn, kan dus in de kast.

eHealth-toekomst: digitaal én analoog

De ‘eHealth-toekomst’ van de zorg heeft nog heel wat in petto volgens Hans. ‘’Ik denk dat chronische zorg in de toekomst wordt afgehandeld door kunstmatige intelligentie. Op basis van gegevens uit het systeem en gegevens die de patiënt zelf invoert, krijgt de patiënt te horen of hij een bezoek kan overslaan of juist eerder langs moet komen.’’ Dat kan een enorme vermindering van werkdruk van zorgprofessionals betekenen. Ook Anita heeft nagedacht over de toekomst. Haar wens is dat het consult nog efficiënter zal verlopen: ‘’In de toekomst hoop ik dat patiënten ook zelf zullen nadenken over hun individueel zorgplan en aangeven wat ze tijdens het consult willen bespreken.’’ Op die manier zijn zorgverleners en patiënten nóg beter voorbereid op het consult en kan het consult nóg effectiever ingevuld worden. Tot slot voegt Hans nog toe: ‘’De technologische ontwikkelingen in de zorg gaan hard, maar ik meet nog steeds de bloeddruk met een Riva Rocci uit 1900.” Digitaal en analoog hoeven elkaar niet uit te sluiten. 

Netwerkzorg, zorgcoördinatie en zelfmanagement voor zorggroepen en gezondheidscentra. Geïntegreerde zorg is de volgende stap. Lees hoe u het meeste uit uw zorg haalt met Coordinate!

Meer weten over onze oplossingen?

Direct demo aanvragen